Lemur katta (lemur kattaLemur madagaskarski (Amanita pigmejka) to naczelny endemiczny dla południowego i południowo-zachodniego Madagaskaru, rozpoznawalny po charakterystycznym czarno-białym ogonie z pierścieniami. Jest najbardziej lądowym z lemurów, choć spędza również czas na drzewach. Jego dieta jest wszystkożerna, oparta głównie na owocach, ale obejmuje również liście, kwiaty, korę, sok roślinny, owady i drobne kręgowce. Zamieszkuje zróżnicowane ekosystemy, od suchych, ciernistych lasów po lasy galeriowe i górskie, tolerując temperatury od -12°C do 48°C. Jego futro jest gęste i miękkie, szarawe na grzbiecie i białe na brzuchu. Pysk jest biały z czarnymi znaczeniami wokół oczu i pyska. Niechwytny ogon jest dłuższy niż ciało i służy do komunikacji i utrzymania równowagi.

Lemury katta są zwierzętami dziennymi i bardzo towarzyskimi, żyjącymi w matriarchalnych grupach liczących do 30 osobników. Samice dominują nad samcami i przewodzą w działaniach grupy. Komunikacja odbywa się poprzez wokalizacje, mimikę i znakowanie terenu zapachem. Samce toczą „walki na zapach”, pocierając ogony wyposażone w gruczoły zapachowe i machając nimi do rywali. Spędzają około jednej trzeciej czasu na ziemi, co czyni je najbardziej lądowymi z lemurów. W chłodniejsze dni zbijają się w grupy, aby zatrzymać ciepło, tworząc „lemurowe kule”. Znane są z „opalania się” – siedzą wyprostowane z brzuchami wystawionymi na słońce, aby się ogrzać.

Lemur katta jest klasyfikowany przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN) jako gatunek „zagrożony” ze względu na znaczny spadek populacji w ostatnich dekadach. Do głównych zagrożeń należą utrata siedlisk i fragmentacja spowodowana wylesianiem, ekspansją rolnictwa i nadmiernym wypasem. Ponadto kłusownictwo i chwytanie w celu nielegalnego handlu zwierzętami domowymi negatywnie wpłynęły na populację dziko żyjących zwierząt. Chociaż z powodzeniem rozmnaża się w niewoli i jest powszechny w ogrodach zoologicznych, jego status na wolności jest niepewny. Szacuje się, że na wolności żyje od 2.000 do 2.400 osobników. Gatunek ten znajduje się w Załączniku I Konwencji CITES, która zakazuje jego międzynarodowego handlu. Wdrażane są programy ochrony i edukacji w celu ochrony tego kultowego gatunku.