wielbłądowate
Parzystokopytne
Ssaki
11 miesięcy
1 na miot
W centrach zoologicznych i rezerwatach przyrody prowadzone są programy mające na celu ochronę i badanie tych zwierząt.
Żywi się trawami, ziołami, krzewami i porostami. Jego układ pokarmowy pozwala mu pobierać składniki odżywcze z roślin niskiej jakości.
Na wolności: 20–25 lat. W niewoli: do 28 lat.
Guanako (Ostrze GuanicoeGuanako to największy dziki wielbłądowaty w Ameryce Południowej i bezpośredni przodek udomowionej lamy. Ma smukłe ciało, długą szyję i cienkie nogi – te adaptacje pozwalają mu zwinnie poruszać się po otwartym, suchym terenie. Gęsta, wełnista sierść chroni go przed niskimi temperaturami i silnymi wiatrami panującymi w jego naturalnym środowisku. Guanako zamieszkuje różnorodne ekosystemy, od patagońskich stepów po wyżyny Andów, wykazując się niezwykłą zdolnością adaptacji ekologicznej. Ich wyspecjalizowany układ pokarmowy pozwala im efektywnie wykorzystywać ubogą roślinność występującą w suchych środowiskach. Ponadto, potrafią pić słonawą wodę i czerpać wilgoć ze spożywanych roślin, co pozwala im przetrwać na obszarach, gdzie brakuje świeżej wody. Te fizjologiczne i behawioralne adaptacje były kluczem do ich sukcesu w ekstremalnych warunkach.
Guanako to zwierzęta stadne, żyjące w grupach rodzinnych, którym przewodzi dominujący samiec, któremu towarzyszy kilka samic i ich potomstwo. Młode samce po osiągnięciu dojrzałości płciowej są odrzucane z grupy i tworzą stada kawalerów lub żyją samotnie, dopóki nie stworzą własnych. W okresie godowym samce zaciekle rywalizują o kontrolę nad samicami, zastraszając rywali wokalizacją i postawą ciała. Są to zwierzęta dzienne, aktywne w ciągu dnia i odpoczywające w nocy. W przypadku wykrycia zagrożenia wydają wysoki dźwięk, aby ostrzec grupę i uciec z dużą prędkością, sięgającą 64 km/h (40 mph). Do komunikacji wykorzystują również sygnały wizualne, takie jak pozycja uszu i ogona.
Chociaż guanako jest klasyfikowane przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN) jako gatunek „najmniejszej troski”, jego populacje znacznie się zmniejszyły od czasu przybycia europejskich kolonizatorów, głównie z powodu polowań i utraty siedlisk. W Argentynie, gdzie żyje około 95% światowej populacji, wprowadzono środki ochronne, w tym zakaz polowań w kilku prowincjach i utworzono obszary chronione. Jednak w krajach takich jak Peru i Boliwia populacje są bardziej rozdrobnione i narażone na większe ryzyko. Do głównych obecnych zagrożeń należą: konkurencja o zasoby ze strony zwierząt gospodarskich, nielegalne polowania oraz bariery fizyczne utrudniające migrację. Włączenie guanako do Załącznika II Konwencji CITES ma na celu uregulowanie międzynarodowego handlu tym gatunkiem i promowanie jego ochrony.
Nazwa „guanako” pochodzi od słowa „wanaku” z języka keczuańskiego, używanego przez ludy Andów od czasów przedhiszpańskich.
Jest bezpośrednim przodkiem udomowionej lamy lub ma wspólnego przodka z nią, będąc jej dziką wersją.
Może osiągnąć prędkość do 64 km/h, co czyni go jednym z najszybszych ssaków w Ameryce Południowej.
Jego futro jest wysoko cenione za miękkość, wytrzymałość i pojemność cieplną; choć nie jest tak cienkie jak futro wikunii, jest bardziej obfite.
Toleruje ekstremalne warunki środowiskowe: od zimnych pustyń po wysokości powyżej 4.500 metrów.
Potrafi przetrwać wiele dni bez wody pitnej, czerpiąc niezbędną wilgoć z roślinności.
W okresach suszy może pić słonawą wodę, co jest rzadką umiejętnością wśród ssaków lądowych.
Młode osobniki, zwane „chulengos”, potrafią chodzić i podążać za grupą już w ciągu kilku minut od narodzin.
Grupy rodzinne są silnie terytorialne i wykorzystują zbiorowe odchody jako znaczniki terytorium.
Gdy czują się zagrożone, potrafią wypluć mieszankę śliny i treści żołądkowej, podobnie jak inne wielbłądowate.
Są to zwierzęta przeżuwające, posiadające żołądek podzielony na komory, choć nie są bezpośrednimi krewnymi bydła.
Wydają wysokie, alarmowe dźwięki, którymi ostrzegają grupę przed obecnością drapieżników, np. pum lub lisów.
Jeśli zajdzie taka potrzeba, są świetnymi pływakami, choć rzadko przepływają przez zbiorniki wodne z własnej woli.
Zimą ich futro staje się grubsze, aby chronić je przed patagońskimi mrozami.
Tradycyjnie były one obiektem polowań ze względu na mięso, skórę i wełnę, które były cennym zasobem w Patagonii.
Ich ślady stóp są charakterystyczne: owalny kształt i dobrze rozstawione palce, co ułatwia tropienie.
Guanako ma dużą wartość ekologiczną jako główny roślinożerca w ekosystemach suchych i pokarm dla dużych drapieżników.
Pierwotnie obejmował niemal całą Amerykę Południową, ale obecnie jest rozdrobniony z powodu działalności człowieka.
Wyróżnia się cztery podgatunki, które nieznacznie różnią się wielkością i ubarwieniem.
Jest on uważany za symbol kulturowy i naturalny w wielu regionach Stożka Południowego i pojawia się nawet w logo niektórych instytucji.
