Lemuridae
primaten
Mammalia
130-144 dagen
1 (soms 2)
EEP
De vogel is voornamelijk een vruchteneter en vult zijn dieet aan met bladeren, bloemen, schors, sap, insecten en kleine gewervelde dieren.
In het wild: 16-19 jaar. In gevangenschap: tot 27 jaar.
De ringstaartmaki (Maki catta) is een primaat die endemisch is voor het zuiden en zuidwesten van Madagaskar, herkenbaar aan zijn kenmerkende zwart-wit geringde staart. Het is de meest terrestrische van de lemuren, hoewel hij ook tijd in bomen doorbrengt. Zijn dieet is omnivoor, voornamelijk gebaseerd op vruchten, maar omvat ook bladeren, bloemen, schors, sap, insecten en kleine gewervelde dieren. Hij leeft in diverse ecosystemen, van droge, doornige bossen tot galerij- en bergbossen, en tolereert temperaturen tussen -12 °C en 48 °C. Zijn vacht is dicht en zacht, grijsachtig op de rug en wit op de buik. Het gezicht is wit met zwarte markeringen rond de ogen en snuit. De niet-grijpende staart is langer dan het lichaam en wordt gebruikt voor communicatie en evenwicht.
Ringstaartmaki's zijn dagactieve en zeer sociale dieren die in matriarchale groepen van wel 30 individuen leven. Vrouwtjes domineren de mannetjes en leiden de groepsactiviteiten. Communicatie verloopt via vocalisaties, gezichtsuitdrukkingen en geurmarkering. Mannetjes gaan 'stinkgevechten' aan, waarbij ze hun staart met geurklieren wrijven en ermee naar rivalen zwaaien. Ze brengen ongeveer een derde van hun tijd op de grond door, wat ze tot de meest aardse van alle maki's maakt. Tijdens de koudste uren kruipen ze in groepjes bijeen om warmte te behouden en vormen ze 'makiballen'. Ze staan bekend om hun 'zonnebadgedrag', waarbij ze rechtop zitten met hun buik blootgesteld aan de zon om zichzelf op te warmen.
De ringstaartmaki is door de IUCN geclassificeerd als bedreigd vanwege een aanzienlijke afname van de populatie in de afgelopen decennia. Belangrijke bedreigingen zijn onder meer habitatverlies en -fragmentatie door ontbossing, landbouwuitbreiding en overbegrazing. Bovendien hebben stroperij en de vangst voor de illegale handel in huisdieren een negatieve impact gehad op de wilde populaties. Hoewel de maki zich succesvol voortplant in gevangenschap en veel voorkomt in dierentuinen, is de situatie in het wild zorgwekkend. Naar schatting leven er nog 2.000 tot 2.400 exemplaren in het wild. De soort staat vermeld in Bijlage I van CITES, wat internationale handel verbiedt. Er worden beschermings- en educatieprogramma's uitgevoerd om deze iconische soort te beschermen.
De naam “Maki” komt van het Latijnse “lémures”, wat “geesten van de nacht” betekent, vanwege hun nachtelijke gewoonten en nadenkende ogen.
Het is de bekendste en meest vertegenwoordigde maki in de populaire cultuur en komt voor in films en documentaires.
De staart is voorzien van 12 tot 13 afwisselend zwarte en witte ringen, die per exemplaar verschillen.
In tegenstelling tot andere primaten hebben ringstaartmaki's geen opponeerbare duimen aan hun handen.
Ze gebruiken hun staart als vlaggetje om tijdens bewegingen de cohesie binnen de groep te behouden.
Ze kunnen een scala aan geluiden produceren, waaronder grommen, gillen en miauwen.
Ze voeren wederzijdse verzorgingsrituelen uit om de sociale banden te versterken.
Tijdens het paarseizoen concurreren de mannetjes met elkaar door middel van ‘stinkgevechten’.
Ze hebben een geurklier op hun pols waarmee ze hun territorium markeren.
Ze zijn in staat om complexe taken uit gedragsstudies te leren en te onthouden.
In het wild kan hun dieet bestaan uit maar liefst 36 verschillende plantensoorten.
Ondanks hun schattige uiterlijk kunnen ze agressief worden als ze zich bedreigd voelen.
Vrouwtjes zijn de leiders van de groep en nemen de belangrijke beslissingen.
Ze behoren tot de weinige primaten die matriarchaal gedrag vertonen.
Hun reukvermogen is zeer goed ontwikkeld en cruciaal voor communicatie.
Ze kunnen tot wel een kilometer per dag afleggen op zoek naar voedsel.
Ze kunnen zich aanpassen aan verschillende leefomgevingen, van droge bossen tot bergachtige gebieden.
